2026.01.12
Decyzja unieważniająca likwidację ZTG „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie.
Nasze wieloletnie starania dotyczące unieważnienia decyzji z 1948 r. likwidującej Związek Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie, zakończyły się sukcesem!
Sanok, 19 listopada 2025 r.
TG „Sokół” w Sanoku
ul. Mickiewicza 13
38-500 Sanok
sokol@sokolsanok.pl 503 319 517
Związek Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce
Nasze starania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu
Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4 czerwca 1948 r. dotyczącej
likwidacji Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie.
2017-12-07 – Mając dokument z Archiwum Narodowego w Krakowie, dotyczący likwidacji Związku Sokolstwa Polskiego z siedzibą w Krakowie z 1948 r. (pismo z dn. 30 czerwca 1948 r. zawiadamiające Zarząd Stowarzyszenia Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” o decyzji likwidacji, sygn. PWRN Stow. 8.), 7 grudnia 2017 r. wysłaliśmy wniosek do MSWiA o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4 czerwca 1948 r., dotyczącej likwidacji Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie. (Związek Sokolstwa został formalnie i ostatecznie rozwiązany reskryptem woj. krakowskiego z dnia 05.07.1948 r., nr adm. porz. 1/167/48.)
2018-12-31 – Odpowiedź MSWiA (DZiK-SSOP-630-11/2018/PK, z dnia 17.12.2018) z prośbą o uzupełnienie dokumentów. 226 011 602 – Piotr Korzeniewski – radca pr.
2019-01-07 – wysłaliśmy odpowiedź (TG„S”- 19-01) do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Departament Zwolnień i Koncesji (t. 22 601 16 02) z wyjaśnieniami.
2019-11-19 – ponowiliśmy prośbę.
2020-01-15 – wysłaliśmy dokumenty w sprawie MSWiA – DZiK-SSOP-630-11/2018/PK do naszego członka dh. dr. Piotra Uruskiego, posła na Sejm RP, z prośba
o pomoc w wyjaśnieniu powyższej sprawy.
2021-03-30 – MSWiA przysłało POSTANOWIENIE Nr 1/2021 odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony w sprawie z wniosku TG „Sokół” w Sanoku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4.06.1948 r. ozn. L.SP.S.IV-5/6/48 dotyczącej likwidacji Związku Towarzystw Gimnastycznych (ZTG) „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie.
W uzasadnieniu MSWiA podaje m.in.: „stroną postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o likwidacji stowarzyszenia mogą być tylko osoby fizyczne – byli członkowie zlikwidowanego stowarzyszenia.”
Członkiem ZTG nie mogły być osoby fizyczne, a były tylko Towarzystwa Gimnastyczne „Sokół” i takim było TG „Sokół” w Sanoku.
Nasza prośba nie dotyczyła stowarzyszenia, a dotyczyła Związku TG i dlatego TG „Sokół” w Sanoku jako pełnoprawny członek zlikwidowanego z rażącym naruszeniem prawa ZTG, jest uprawniony do żądania unieważnienia decyzji jako podmiot uprawniony.
Gniazda sokole, które po 1990 r. reaktywowały działalność i odzyskały możliwość kontynuacji swej działalności, zostały pozbawione możliwości zrzeszania się w ZTG, który został bezprawnie zlikwidowany w 1948 r.
MSWiA ma również prawo do wszczęcia postępowania z urzędu.
2021-04-06 – Wysłaliśmy odwołanie do MSWiA w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4.06.1948 r. ozn. L.SP.S.IV-5/6/48 dotyczącej bezprawnej likwidacji Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie (oprac. mec. Karol Jokiel).
2021-05-21 – MSWiA utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 23.03.2021 r. ozn. DZIK-SSOP-633-1/2021/KP odmawiające wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony w sprawie z wniosku TG „Sokół” w Sanoku o stwierdzenie nieważności decyzji UW w Krakowie z dnia 4.06.1948 r. ozn. L.SP.S.IV-5/6/48 dotyczącej likwidacji ZTG „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie.
W bardzo długim uzasadnieniu wyróżnia się m.in. błędne stwierdzenie, że wnioskodawca, to TG „Sokół” w Sanoku zarejestrowane 25.05.2005 r., który żąda stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w 1948 r. o likwidacji ZTG „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie, nie biorąc pod uwagę decyzji z dnia 25 marca 2004 r., w której MSWiA stwierdził nieważność decyzji z dnia 6 marca 1946 r. odmawiającej zarejestrowania stowarzyszenia „Sokół” na wniosek złożony w 1945 r., co jest równoznaczne z tym, że jesteśmy Towarzystwem tożsamym z przedwojennym.
TG „Sokół” w Sanoku było członkiem ZTG „Sokół” w Polsce – wszystkie gniazda sokole noszące nazwę „Sokół” musiały należeć do ZTG.
Wg § 11 pkt b) Statutu z 1920 r.: ... Towarzystwo wykreślone ze związku traci prawo do noszenia nazwy „Sokół”
Sanockiemu „Sokołowi” jako członkowi ZTG przysługuje prawo żądania weryfikacji decyzji likwidującej ZTG (i tylko o tę sferę organizacyjna nam chodzi), natomiast nie przysługuje mu legitymacja do żądania sfery materialnej.
Mamy możliwość wnieść skargę na w/w postanowienie do WSA w Warszawie
w terminie do 19.06.2021 r., co jest przygotowywane.
2021-06-08 – Wysłaliśmy SKARGĘ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o nr. 2/2021 z dnia 10 maja 2021 r., znak sprawy: DZIK-SSOP-633-1/2021/KP utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 marca 2021 r., znak sprawy DZIK-SSOP-633-1/2021/KP.
2021-11-04 – Wyrok WSA w Warszawie (VII SA/Wa 1473/21) (sędzia WSA Marta Kołtun Kulik, sędzia WSA Tomasz Janeczno, sędzia WSA Mirosław Montowski) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie MSWiA z dnia 23 marca 2021 r., nr 1/2021.
2022-02-04 – Po kilkuletnich staraniach z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie otrzymaliśmy Wyrok WSA w Warszawie z dnia 4.11.2021 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 1473/21) – w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 4 czerwca 1948 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez MSWiA w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej likwidacji Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie – uchylający zaskarżone postanowienie MSWiA nr 2/2021 z dnia 10 maja 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 23 marca 2021 r., nr 1/2021 (DZIK-SSOP-633-1/2021/KP).
2022-03-01 – MSWiA (DZIK-SSOP-633-1/2021/KP) wnosi do NSA skargę kasacyjną do wyroku WSA w Warszawie z dnia 4.11.2021 r. (Sygn. akt w Sadzie I instancji: VII Sa/Wa 1473/21).
2022-04 – TG „Sokół” w Sanoku wnosi odpowiedź na skargę kasacyjną MSWiA do wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2021 r.
2025-08-08 – Naczelny Sąd Administracyjny zawiadamia o posiedzeniu Sądu, które odbędzie się dnia 18.09.2025 r. o godz. 10, sala B w składzie orzekającym: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, sędzia NSA Rafał Stasikowski, sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (sprawozdawca), sędzia zastępca sędzia NSA Małgorzata Pocztarek. Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej MSWiA od wyroku WSA w Warszawie z dnia 4.11.2021 r. sygn.. akt VII SA/Wa 1473/21 w sprawie ze skargi TG „Sokół” w Sanoku na postanowienie MSWiA z dnia 10.05.2021 r. nr 2/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
2025-09-18 – Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (w składzie: przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, sędzia NSA Rafał Stasikowski, sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), protokolant asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora), oddala skargę kasacyjną MSWiA w Warszawie z dnia 4 listopada 2021 r. (sygn.. akt: VII SA/Wa 1473/21) w sprawie ze skargi TG „Sokół” w Sanoku na postanowienie MSWiA z dnia 10 maja 2021 r. nr 2/2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Kilka zdań wyciągniętych z uzasadnienia powyższego wyroku:
Uwagi do powyższego tematu:
- Podział sokolstwa polskiego tuż po uzyskaniu możliwości działania, po kilkudziesięcioletnim zakazie działalności (1939-1989) był zbędny, szkodliwy i nie świadczy najlepiej o Sokolich.
- Po usunięciu z obiegu prawnego decyzji władz PRL z 4 czerwca 1948 r., likwidującej ZTG „Sokół” w Polsce z siedzibą w Krakowie – co właśnie nastąpiło, po aktualizacji Statutu ZTG w KRS, powstanie jeden prężny ZTG „Sokół” w Polsce.
Czołem!
Dh Bronisław Kielar
Prezes TG „Sokół w Sanoku
Wyrok NSA: /uploads/files/pdf/2025-09-22-wyrok-nsa.pdf
https://www.sokolsanok.pl/aktualnosc/zjazd-sokolstwa-polskiego-na-jasnej-gorze-21-maja-2016-r-
https://www.sokolsanok.pl/aktualnosc/sokoli-na-jasnej-gorze
KSIĄŻKA 1889-2024-135-lecie-sokola-.pdf